એફએમસીજી કંપની ડાબરે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (FSSAI) વિરુદ્ધ દિલ્હી હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો. કંપનીએ FSSAI પર ભેદભાવ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

આ ઉપરાંત, કંપનીએ FSSAI પર સ્પર્ધકોમાં સામેલ અન્ય ઉત્પાદકોના વ્યાપારી હિતોને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો.

ડાબરનો દાવો છે કે પ્રોડક્ટ્સ પર ‘100%’ દાવાના ઉપયોગ પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂકવાના આદેશથી તેની ₹150 કરોડની કિંમતની ઇન્વેન્ટરી એટલે કે માલ નાશ થવાના જોખમમાં આવી ગયો હતો.

6 ઓગસ્ટે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરેલી તેની અરજીમાં ડાબરે FSSAIના આ આદેશને વિચાર્યા વગર જારી કરાયેલો અને એકતરફી ગણાવ્યો છે.

અરજી પર સુનાવણી કરતા દિલ્હી હાઈકોર્ટે કંપનીને રાહત આપતા FSSAIના આદેશ પર 24 ઓગસ્ટ સુધી સ્ટે લગાવી દીધો. કોર્ટે માન્યું કે આવા કોઈ પણ નિર્દેશ જારી કરતા પહેલા કંપનીને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક આપવી જોઈતી હતી.

ફૂડ રેગ્યુલેટર FSSAI એ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સની જાહેરાતો અને લેબલ્સ પર 100% પ્યોર, 100% નેચરલ અથવા 100% ઓર્ગેનિક જેવા દાવાઓને ભ્રામક ગણાવ્યા છે. FSSAI અનુસાર, આ પ્રકારના દાવાઓ ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ (એડવર્ટાઇઝિંગ એન્ડ ક્લેમ્સ) રેગ્યુલેશન, 2018નું ઉલ્લંઘન કરે છે.

FSSAIએ તાત્કાલિક અસરથી 100% ક્લેમવાળા પ્રોડક્ટ્સના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો અને ડાબર પાસેથી 15 દિવસની અંદર એક્શન ટેકન રિપોર્ટ (ATR) માંગ્યો હતો. FSSAIનો તર્ક છે કે આવા શબ્દોના ઉપયોગથી અન્ય કંપનીઓના પ્રોડક્ટ્સની છબીને અસર થાય છે.

ડાબરે તેની રિટ અરજીમાં FSSAIના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. કંપનીનું કહેવું છે કે 100% દાવો કોઈપણ અન્ય ઉત્પાદકનો સંદર્ભ આપ્યા વિના સ્વતંત્ર રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે. આ સમગ્ર ઉદ્યોગમાં સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતો શબ્દ છે.

કંપની અનુસાર, તે સ્પષ્ટ છે કે આ પ્રતિબંધ જનહિતમાં જારી કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ અન્ય ઉત્પાદકોના વ્યાપારી હિતોને સાધવા માટે જારી કરવામાં આવ્યો છે. ડાબરે દાવો કર્યો કે FSSAIએ કોઈ કારણદર્શક નોટિસ કે સુધારાની તક આપ્યા વિના સીધો પ્રતિબંધ લગાવી દીધો.

FSSAIની આ કાર્યવાહીથી ડાબરના 11 મુખ્ય ફ્લેગશિપ ઉત્પાદનો સીધા પ્રભાવિત થયા છે. આમાં ડાબર હની, ડાબર વર્જિન કોકોનટ ઓઇલ અને રિયલ એક્ટિવ કોકોનટ વોટર જેવી મોટી બ્રાન્ડ્સ શામેલ છે. ડાબરનો આરોપ છે કે FSSAIએ લેબલ્સની તપાસ કર્યા વિના આદેશ જારી કર્યો છે.

કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ડાબર હોમમેઇડ કોકોનટ મિલ્ક અને ડાબર કોલ્ડ પ્રેસ્ડ સેસમ ઓઇલના લેબલ પર ક્યારેય 100%નો દાવો લખવામાં આવ્યો ન હતો, તેમ છતાં તેમને પ્રતિબંધિત સૂચિમાં શામેલ કરવામાં આવ્યા. આનાથી કંપનીની ₹150 કરોડની ઇન્વેન્ટરી બરબાદ થવાની આરે છે.

FSSAIના આ આદેશને સોશિયલ મીડિયા પર સાર્વજનિક કરવામાં આવ્યા બાદ ડાબરની રિટેલ સપ્લાય ચેઇન અચાનક પ્રભાવિત થઈ ગઈ. ઘણા રિટેલ અને ઓનલાઈન ચેનલોને કંપનીના 100% ક્લેમવાળા પ્રોડક્ટ્સ ન વેચવાની સલાહ આપવામાં આવી. 4 ઓગસ્ટે ઝોમેટોના ક્વિક-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ બ્લિંકિટે ડાબરને અલ્ટીમેટમ જારી કરતા તેના પ્રોડક્ટ્સની લિસ્ટિંગને તરત જ ડિસેબલ કરી દીધી.

બ્લિંકિટે ઈમેલમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મામલે ઉદ્ભવતી કોઈપણ કાનૂની કે નાણાકીય જવાબદારી માટે તે જવાબદાર રહેશે નહીં. જ્યારે હોસ્પિટાલિટી બ્રાન્ડ હિલ્ટન હોટેલ્સે પણ વિવાદ ઉકેલાય ત્યાં સુધી પ્રભાવિત પ્રોડક્ટ્સને પોતાની સપ્લાયમાંથી બહાર રાખવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.

ડાબરે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું કે તે FSSAIના પત્રમાં જણાવેલ પ્રોડક્ટ્સના લેબલ્સ પરથી 100% ક્લેમ હટાવવાની પ્રક્રિયા પહેલાથી જ શરૂ કરી ચૂકી હતી.

કંપનીના ગયા અઠવાડિયે જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, આદેશમાં ઉલ્લેખિત મોટાભાગના પ્રોડક્ટ્સના લેબલ્સ, જાહેરાતો અને વેબસાઇટ રેફરન્સને 100% ક્લેમ વગરના નવા લેબલ્સમાં બદલી દેવામાં આવ્યા છે અથવા બદલવાની અંતિમ પ્રક્રિયામાં છે.

FSSAI છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી FMCG કંપનીઓની ભ્રામક જાહેરાતો, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટ્સના ઉપયોગ અને સ્વચ્છતા સંબંધિત મામલાઓ પર કડક કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે. રેગ્યુલેટરે પ્રોસેસ્ડ ફૂડ્સ પર કોઈ નક્કર ચકાસણી વિના ઉપયોગમાં લેવાતા માર્કેટિંગ શબ્દો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

હાલમાં FSSAIએ આ કાનૂની મામલા અને ડાબરના આરોપો પર તરત કોઈ સત્તાવાર જવાબ કે પ્રતિક્રિયા જાહેર કરી નથી. દિલ્હી હાઈકોર્ટ દ્વારા 24 ઓગસ્ટ સુધીની રાહત આપ્યા બાદ હવે બધાની નજર આગામી કોર્ટ સુનાવણી પર ટકેલી છે.