ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે આજે એટલે કે સોમવારથી 4 દિવસની ઉચ્ચ સ્તરીય વ્યાપારિક વાતચીત શરૂ થશે. બંને દેશોના અધિકારીઓ દિલ્હીમાં તે વચગાળાના વ્યાપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે, જેના માળખા પર આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં સહમતિ બની હતી.
આ 4 દિવસીય બેઠકમાં અમેરિકી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ ત્યાંના મુખ્ય વાર્તાકાર બ્રેન્ડન લિંચ કરી રહ્યા છે. જ્યારે, ભારતીય ટીમની કમાન વાણિજ્ય મંત્રાલયના અધિક સચિવ અને મુખ્ય વાર્તાકાર દર્પણ જૈનના હાથમાં છે.
વાણિજ્ય મંત્રાલય મુજબ, આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વચગાળાના કરારને કાનૂની રીતે અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો છે. આ સાથે જ બંને પક્ષો વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર કરાર (BTA) હેઠળ માર્કેટ એક્સેસ, નોન-ટેરિફ મેઝર્સ, કસ્ટમ્સ, ટ્રેડ ફેસિલિટેશન, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન અને ઇકોનોમિક સિક્યુરિટી એલાઇનમેન્ટ જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં વાતચીતને આગળ વધારશે.
- બંને દેશોએ 7 ફેબ્રુઆરીના રોજ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારના પ્રથમ તબક્કા તરીકે એક વચગાળાના કરારના માળખાને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું હતું. આ અંતર્ગત, અમેરિકા ભારત પરના ટેરિફને 50%થી ઘટાડીને 18% કરવા સંમત થયું હતું. તેમજ, રશિયન તેલ ખરીદવાને કારણે ભારતીય માલસામાન પર લાગેલા 25% ટેરિફને હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો અને બાકીના 25%ને ઘટાડીને 18% કરવાનો હતો.
- 20 ફેબ્રુઆરીના રોજ, અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના 1977ના ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ (IEEPA) હેઠળ લાદવામાં આવેલા ભારે રેસિપ્રોકલ ટેરિફ વિરુદ્ધ ચુકાદો આપ્યો. આ પછી, ટ્રમ્પે 24 ફેબ્રુઆરીથી 150 દિવસ માટે તમામ દેશો પર 10%નો સમાન ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી દીધી.
- આ મોટા ફેરફારને કારણે ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારી વાટાઘાટો મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. બાદમાં એપ્રિલ (20 થી 23 એપ્રિલ)માં ભારતીય ટીમે વોશિંગ્ટનની મુલાકાત લીધી હતી, અને હવે અમેરિકી ટીમ વાતચીતને આગળ વધારવા ભારત આવી છે. બદલાયેલા માહોલમાં બંને દેશોએ આ ડીલનું ફરીથી રી-કેલ્ક્યુલેશન કરવું પડશે.
નિર્ધારિત વર્તમાન માળખા હેઠળ, ભારતે અમેરિકાના તમામ ઔદ્યોગિક માલસામાન અને કૃષિ ઉત્પાદનો પરથી ટેરિફ હટાવવા અથવા ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આમાં મુખ્યત્વે ડ્રાઈડ ડિસ્ટિલર્સ ગ્રેન્સ (DDGs), પશુ આહાર માટે રેડ સોરઘમ (લાલ જુવાર), ટ્રી નટ્સ, તાજા અને પ્રોસેસ્ડ ફળો, સોયાબીન તેલ, વાઇન અને સ્પિરિટ્સનો સમાવેશ થાય છે.
તેના બદલામાં, ભારતે આગામી 5 વર્ષમાં અમેરિકા પાસેથી લગભગ 500 બિલિયન ડોલર (લગભગ ₹47 લાખ કરોડ)ના એનર્જી પ્રોડક્ટ્સ, એરક્રાફ્ટ અને એરક્રાફ્ટ પાર્ટ્સ, કિંમતી ધાતુઓ, ટેકનોલોજી પ્રોડક્ટ્સ અને કોકિંગ કોલ ખરીદવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે.
