અમરનાથ યાત્રા પર જનારા શ્રદ્ધાળુઓ 2029થી બાલટાલ રૂટ પર કેબલ કારથી મુસાફરી કરી શકશે. કેન્દ્ર સરકાર આવતા વર્ષે એપ્રિલથી 11.6 કિમી લાંબા રોપવે પ્રોજેક્ટનું નિર્માણ શરૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. પરિયોજના પૂરી થયા પછી બાલટાલથી સંગમ ટોપ સુધી પહોંચવામાં 5 થી 8 કલાકને બદલે 25 થી 30 મિનિટ લાગશે.

નેશનલ હાઈવે લોજિસ્ટિક્સ મેનેજમેન્ટ લિમિટેડ (NHLML) એ પ્રોજેક્ટનો DPR તૈયાર કરી લીધો છે. તેને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી મળી ગઈ છે. સૂત્રો અનુસાર નવેમ્બર-ડિસેમ્બરમાં ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવશે. એપ્રિલ 2027થી નિર્માણ શરૂ થશે. 2029 સુધીમાં તેને ચાલુ કરવાનો લક્ષ્ય છે.

કેબલ કાર બાલટાલના ડોમેલ ગેટથી ચાલીને સંગમ ટોપ સુધી જશે. મુખ્ય ગુફા અને પ્રાકૃતિક બરફના શિવલિંગની સંવેદનશીલતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેનું છેલ્લું સ્ટેશન ગુફાથી લગભગ 2 કિમી પહેલા બનાવવામાં આવશે.

હાલમાં બાલટાલથી અમરનાથ ગુફા સુધી 14 કિમી પગપાળા ચઢાણ કરવું પડે છે. કેબલ કાર શરૂ થયા પછી શ્રદ્ધાળુઓને ફક્ત 2-3 કિમી પગપાળા અથવા પાલખીથી જવું પડશે.

સૂત્રો અનુસાર, રોપવે હાલના પગપાળા માર્ગના બિલકુલ સમાંતર નહીં બને. તેને ટેકરીઓ અને ઊંડી ખીણો ઉપરથી સીધી હવાઈ લાઈનમાં બનાવવામાં આવશે. જોકે, તેના ટર્મિનલ પગપાળા માર્ગ સાથે જોડાયેલા રહેશે, જેથી કોઈ કટોકટીની સ્થિતિમાં શ્રદ્ધાળુઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢી શકાય.

આ કેન્દ્ર સરકારની ‘પર્વતમાલા’ યોજના હેઠળ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. નિર્માણની જવાબદારી માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયની નોડલ એજન્સી નેશનલ હાઈવે લોજિસ્ટિક્સ મેનેજમેન્ટ લિમિટેડ (NHLML) પાસે છે.

ડીપીઆર મુજબ આ પ્રોજેક્ટ પર લગભગ ₹1,200 કરોડનો ખર્ચ થશે. આ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પ્રથમ તબક્કામાં બનનારા ₹16 હજાર કરોડના 8 મોટા રોપવે પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ છે.

કેબલ કાર ઓલ-વેધર ટેકનોલોજીથી સજ્જ હશે અને તેજ પવન તેમજ બરફવર્ષામાં પણ ચાલી શકશે. પરંતુ શિયાળામાં સંગમ ટોપથી ગુફા સુધીનો 2-3 કિમીનો પગપાળા રસ્તો ભારે બરફથી બંધ રહે છે. તેથી યાત્રા ઉનાળાની સીઝનમાં જ શક્ય બનશે.

બાલતાલથી ગુફા સુધી પહોંચવાનો સમય 5-8 કલાકથી ઘટીને 25-30 મિનિટ થઈ જશે. ડીપીઆર મુજબ, પ્રતિ કલાકે 1,500 થી 2,000 શ્રદ્ધાળુઓ મુસાફરી કરી શકશે. એટલે કે, એક દિવસમાં લગભગ 20 હજાર શ્રદ્ધાળુઓની અવરજવરની ક્ષમતા હશે. હાલમાં, બાલતાલ રૂટ પરથી દરરોજ 10 હજાર શ્રદ્ધાળુઓને જ યાત્રાની મંજૂરી મળે છે.

બ્લુપ્રિન્ટ મુજબ, 30 થી 50 બંધ કેબિનવાળી કેબલ કાર ચલાવવામાં આવશે. દરેક કેબિનમાં 6 થી 8 યાત્રીઓ બેસી શકશે.

સૌથી મુશ્કેલ ભાગ બરારીમાર્ક અને સંગમ ટોપનો હશે. બરારીમાર્કમાં તીવ્ર બર્ફીલા પવનો વચ્ચે પિલર ઊભા કરવા એક પડકાર છે. જ્યારે સંગમ ટોપ હિમસ્ખલન (એવલાંચ) પ્રભાવિત વિસ્તાર છે, જ્યાં પિલરોને ગ્લેશિયરના દબાણથી સુરક્ષિત રાખવા પડશે. આ ઉપરાંત, નિર્માણ માટે દર વર્ષે જૂનથી ઓક્ટોબર સુધી લગભગ ચાર મહિનાનો જ સમય મળશે.