સોમવારે વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે બ્રિક્સ સમિટના ઇમરજન્સી વર્ચ્યુઅલ સમિટમાં હાજરી આપી હતી. આ દરમિયાન જયશંકરે કહ્યું કે વેપાર નીતિ ન્યાયી, પારદર્શક અને બધા માટે ફાયદાકારક હોવી જોઈએ.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નામ લીધા વિના, જયશંકરે કહ્યું કે સમસ્યાઓ ઊભી કરવાથી અને વ્યવહારોને મુશ્કેલ બનાવવાથી કોઈ ફાયદો થશે નહીં. વેપાર હંમેશા સરળ હોવો જોઈએ.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વા પણ વર્ચ્યુઅલ સમિટમાં હાજરી આપી હતી. અગાઉ, પીએમ મોદી આ બેઠકમાં હાજરી આપશે તેવા સમાચાર આવ્યા હતા.

આ સમિટનો હેતુ અમેરિકાની ટેરિફ નીતિઓથી ઉદ્ભવતા વેપાર પડકારોની ચર્ચા કરવાનો હતો. અમેરિકાએ ભારત અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો પર 50% સુધીના ટેરિફ લાદ્યા છે. બ્રિક્સ એ 11 મુખ્ય ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓનું જૂથ છે.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે અમેરિકાના વેપાર પડકારોનો સામનો કરવા માટે એકતાનું આહ્વાન કર્યું છે. જિનપિંગે કહ્યું- “કેટલાક દેશો દ્વારા શરૂ કરાયેલા વેપાર યુદ્ધો અને ટેરિફ યુદ્ધો વિશ્વ અર્થતંત્રને અસર કરે છે અને નિયમોને નબળી પાડે છે.”

એસ જયશંકરની 4 મોટી વાતો :

1. સપ્લાય ચેઇન મજબૂત હોવી જોઈએ: જ્યારે પણ કટોકટી આવે છે, ત્યારે વસ્તુઓની અછત સર્જાય છે. આને રોકવા માટે દેશોએ પરસ્પર સહયોગ વધારવો પડશે. એક મજબૂત અને સુરક્ષિત સપ્લાય ચેઇન બનાવવી પડશે જેથી માલ સમયસર પહોંચી શકે.
2. વેપાર ખાધનો ઉકેલ લાવવો મહત્ત્વપૂર્ણ છે: ભારતનો બ્રિક્સ દેશો સાથે, ખાસ કરીને ચીન સાથે સૌથી વધુ વેપાર ખાધ છે. આ સમસ્યાનો ઝડપથી ઉકેલ લાવવો મહત્ત્વપૂર્ણ છે જેથી બ્રિક્સ દેશો વચ્ચેનો વેપાર સંતુલિત અને બધા માટે ફાયદાકારક રહે.
3. વૈશ્વિક કટોકટીમાં મોટા સંગઠનો નિષ્ફળ: કોરોના, યુદ્ધ અને આબોહવા સંકટથી સમગ્ર વિશ્વ પરેશાન છે. પરંતુ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જેવા મોટા સંગઠનો આ સમસ્યાઓનો ઉકેલ લાવવામાં નિષ્ફળ ગયા છે. તેથી, આ સંસ્થાઓમાં સુધારાની જરૂર છે.
4. વેપારને રાજકારણ સાથે જોડવો યોગ્ય નથી: વેપારને રાજકારણ કે બિન-વેપાર બાબતો સાથે જોડવો ફાયદાકારક નથી. બ્રિક્સ દેશોએ પરસ્પર વેપારની સમીક્ષા કરવી જોઈએ.

ભારત 2026માં બ્રિક્સ સમિટની અધ્યક્ષતા કરશે અને 18મા બ્રિક્સ સમિટનું આયોજન કરશે. આ જવાબદારી 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી બ્રાઝિલથી ભારતને સોંપવામાં આવશે. મોદીએ 2025 માં રિયો ડી જાનેરોમાં 17મા બ્રિક્સ સમિટ માટે ભારતની યોજના શેર કરી. ભારત બ્રિક્સનું એક નવું સ્વરૂપ રજૂ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે જે આના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે:

• માનવતા પ્રથમ: ભારત BRICS ને એક એવું પ્લેટફોર્મ બનાવશે જે લોકોના હિતોને પ્રાથમિકતા આપે છે, જેમ તેણે G20 ના પ્રમુખપદ દરમિયાન કર્યું હતું.
• સ્થિતિસ્થાપકતા અને નવીનતા: ભારત વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે નવી ટેકનોલોજી અને સહયોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
• સતત વિકાસ: આબોહવા પરિવર્તન, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપવામાં આવશે.
• વૈશ્વિક દક્ષિણનો અવાજ: ભારત વિકાસશીલ દેશોના હિતોને પ્રોત્સાહન આપશે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ, IMF અને વિશ્વ બેંક જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં સુધારાની માંગ કરશે.
• આતંકવાદ વિરોધી પગલાં અને આર્થિક મજબૂતાઈ: ભારત આતંકવાદ વિરોધી પગલાં અને આર્થિક સહયોગને મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂકશે.