ઈરાન યુદ્ધને કારણે ભારતમાં સર્જાયેલી ગેસની અછતને પહોંચી વળવા માટે સરકારી ઓઈલ અને ગેસ કંપનીઓ હવે નવા દેશોમાંથી LPG ખરીદવાનો વિકલ્પ શોધી રહી છે.

આ જ કારણોસર, ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ અને ગેલ જેવી કંપનીઓ આફ્રિકન દેશ અંગોલાની સરકારી કંપની સોનાનગોલ પાસેથી LPG ખરીદવા માટે વાતચીત કરી રહી છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ કંપનીઓ સોનાનગોલ સાથે લાંબા ગાળાનો કરાર કરવા પર વિચાર કરી રહી છે. જોકે, વાતચીત હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે અને સરકારી સ્તરે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.

ભારતનો 92% LPG ખાડી દેશોમાંથી આવે છે. ભારત સરકાર આ નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે. આવા સંજોગોમાં, જો અંગોલા સાથે કરાર થાય છે, તો જહાજો એટલાન્ટિક અને અરબી સમુદ્રમાંથી પસાર થઈને સીધા ભારત પહોંચશે. તેમને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવું પડશે નહીં.

ભારત અને અંગોલા વચ્ચે પહેલાથી જ ઓઈલ અને ગેસનો વેપાર થતો રહ્યો છે, તેથી બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ અને સપ્લાય સિસ્ટમ પહેલેથી જ સ્થાપિત છે. આ જ કારણોસર, નવી ડીલ કરવી સરળ બની જાય છે.

અંગોલામાં ગેસનું ઉત્પાદન થાય છે અને ત્યાં LPG માટે જરૂરી પ્રોપેન અને બ્યુટેન પણ મળે છે, જેનાથી ભારતને સીધો ગેસ મળી શકે છે.

સપ્લાયની દ્રષ્ટિએ પણ અંગોલા સારો વિકલ્પ છે, કારણ કે દરિયાઈ માર્ગે ગેસ 12 થી 18 દિવસમાં ભારત પહોંચી શકે છે અને ત્યાં નિકાસની સારી સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. અંગોલામાં ઊર્જા ક્ષેત્ર સરકારના નિયંત્રણમાં છે, જેનાથી સરકારી સ્તરે સમજૂતી કરવી સરળ બને છે.

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આફ્રિકાથી ગેસ સપ્લાય અમેરિકાની સરખામણીમાં 10 થી 15 દિવસ વહેલો ભારત પહોંચી શકે છે. આવા સંજોગોમાં અંગોલા ભારત માટે એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. જો આ કરાર થાય છે, તો અંગોલા પહેલીવાર ભારતને રસોઈ ગેસ સપ્લાય કરશે.

ભારતીય કંપનીઓ LPG માટે લગભગ એક વર્ષ અને LNG માટે ઓછામાં ઓછા 10 વર્ષનો કરાર કરવા પર વિચાર કરી રહી છે.

અંગોલા પાસે લગભગ 4.6 ટ્રિલિયન ક્યુબિક ફીટ નેચરલ ગેસનો ભંડાર છે અને તે પહેલાથી જ ભારતને ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG સપ્લાય કરતો રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025માં અંગોલા ભારતનો પાંચમો સૌથી મોટો એલએનજી સપ્લાયર હતો.

ભારત માત્ર અંગોલા જ નહીં, પરંતુ ઓસ્ટ્રેલિયા, અલ્જીરિયા અને રશિયા જેવા દેશો પાસેથી પણ ગેસ આયાતના વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે, જેથી કોઈ એક ક્ષેત્ર પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.

આ ગેસ સંકટની અસર ખાતર (ફર્ટિલાઇઝર) અને સ્ટીલ સેક્ટર જેવા ઉદ્યોગો પર પણ પડી શકે છે. જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, તો ગેસની કિંમતો પણ વધી શકે છે અને ભારતને મોંઘા ભાવે ગેસ ખરીદવો પડી શકે છે.

પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે દેશમાં ગેસ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં બે મોટા જહાજો લગભગ 94 હજાર મેટ્રિક ટન LPG લઈને ભારત તરફ રવાના થયા છે.