વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી સંકલિત પરિવહન ઉપયોગિતા અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિ. (APSEZ) અને ફ્રાન્સની અગ્રણી બંદર અને ભૂમધ્ય સમુદ્રના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર એવા માર્સેલી ફોસ પોર્ટે વ્યાપારી સુવિધા, બંદરના નવીનીકરણ અને ઊર્જા સંક્રમણ સંબંધી સહયોગને વધુ દ્ઢ બનાવવાના હેતુ સાથે સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેના દરિયાઇ જોડાણને વધુ સંગીન બનાવવા થયેલી આ ભાગીદારીમાં ભારત-મધ્ય પૂર્વ-યુરોપ ઇકોનોમિક કોરિડોર (IMEC) રૂટ ઉપરના મુખ્ય બંદરો વચ્ચે IMEC પોર્ટ્સ ક્લબ બનાવવાની દરખાસ્ત છે. ભારત-યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે વેપારી કામકાજ માટે IMEC માર્ગને સંપ્પન કરતા આ વ્યુહને ભારત અને EU વચ્ચેના મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA)નું પ્રોત્સાહન સાંપડ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતના પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેનીઆ ભાગીદારીને ‘બધા સોદાઓની માતા’ તરીકે ઓળખાવી છે.

.         ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની મુલાકાત દરમિયાન થયેલા આ એમઓયુનો ઝુકાવ ભારત ફ્રાન્સ વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના વિસ્તરણ તરફી રહેવા સાથે તેને વિશાળ IMEC અને ભારત-યુરોપિયન વચ્ચેનાવેપારી દ્રષ્ટિકોણ સાથે સંરેખિત કરે છે. નવી દિલ્હીમાં ૨૦૨૩ G20 શિખરમાં આરંભાયેલ ભારત અને યુરોપને સંકલિત દરિયાઈ માર્ગો, રેલ નેટવર્ક, ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ અને સ્વચ્છ ઉર્જા માર્ગો દ્વારા જોડતા ૬,000 કિમીના ભારત-મધ્ય પૂર્વ-યુરોપ આર્થિક કોરિડોર (IMEC) એ બહુલક્ષી જોડાણની દીશામાં એક પહેલ છે.

IMEC ના પૂર્વીય પ્રવેશદ્વાર પર આવેલા અદાણીના મુન્દ્રા અને હજીરા બંદરો દક્ષિણ એશિયાને પશ્ચિમ એશિયા સાથે જોડતો બહુહેતુક લોજિસ્ટિક્સ હબ બનાવે છે. આ સમજૂતિ દ્વારા  માર્સેલી ફોસ કોરિડોરના પશ્ચિમ યુરોપીય પ્રવેશદ્વારને શક્તિશાળી બનાવી આશરે ૭0 મિલિયન ટન જેટલી ક્ષમતાના સંભવત ઉમેરા સાથે યુરોપમાં IMEC ની પહોંચને વધુ ગહન બનાવી વિસ્તારે છે.

          યુરોપના સૌથી મોટા સંકલિત મલ્ટી મોડલ પોર્ટ ઇકોસિસ્ટમમાંના એક માર્સેલી ફોસ સાથેનો આ સહયોગ ભારત-યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેના વેપાર પ્રવાહને સરળ બનાવવા માટે વધુ સંરચિત અને સંકલિત માર્ગનું નિર્માણ કરે છે..

     યુરેશિયન વેપાર પ્રવાહ માટે IMEC માર્ગને ટકાઉ, સુરક્ષિત અને સ્પર્ધાત્મક વિકલ્પ તરીકે પ્રોત્સાહન આપી સંયુક્ત ઝુંબેશ, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મેળાઓ અને રોડ શોમાં ભાગીદારી અને લક્ષિત B2B જોડાણો આ ભાગીદારીના કેન્દ્સ્થાને રહેશે. તદુપરાંત પોર્ટ ડિજિટલાઇઝેશન, સ્માર્ટ પોર્ટ પ્લેટફોર્મ, ડેટા ઇન્ટરઓપરેબિલિટી, સાયબર સુરક્ષા, વૈકલ્પિક ઇંધણ, બંદરીય કાંઠાનો વીજ પુરવઠો અને ઓછા કાર્બન બંકરિંગમાં તકનીકી વિનિમય અને ક્ષમતા નિર્માણની બાબતો શામેલ છે. આ સિવાય મુન્દ્રા-માર્સેલી ફોસ ગ્રીન મેરીટાઇમ કોરિડોરનો વિકાસ, કોરિડોરમાં આવરી લેવામાં આવેલા બંદરો વચ્ચે સંવાદને સંસ્થાકીય બનાવવા અને IMEC આંતર માળખાને સમર્થન આપતી નીતિઓ માટે વ્યાપક સંવાદ અને રોકાણના માળખા માટે ઇનપુટ્સનું સંકલન કરવા માટે IMEC પોર્ટ્સ ક્લબની સહ-સ્થાપના ઉપર લક્ષ્ય કેન્દ્રીત કરવામાં આવશે.

અદાણી પોર્ટસ અને સેઝના પૂર્ણકાલિન ડાયરેક્ટર અને સી.ઇ.ઓ. શ્રી અશ્વની ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતે પહેલેથી જ આ કોરિડોરને આગળ વધારવામાં અગ્રિમ ભૂમિકા અદા કરી છે. ભારત-યુરોપિયન વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર સંપ્પ્ન થતાં તેમાં સામેલ થનારા દેશો વચ્ચે અનેકગણો વેપાર વધવાની અપેક્ષા છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે અદાણી પોર્ટ્સના ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલા  અમારા હઝીરા અને મુન્દ્રા બંદરોએ કોરિડોરના પ્રથમ અને મધ્ય તબક્કામાં એક સીમલેસ માર્ગ સ્થાપિત કરેલો છે. ફ્રાન્સના માર્સેલી ફોસ બંદર સાથે આ સમજૂતી સાથે હવે અમે આખરી તબક્કાને યુરોપ સાથે સફળતાપૂર્વક જોડી દીધો છે. તેમણે કહ્યું હતું કે આ ભાગીદારી . ભાગ લેનારા તમામ દેશો વચ્ચે માહિતી અને સામગ્રીના આદાનપ્રદાનને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપી આર્થિક સહયોગ અને સ્થિતિસ્થાપકતા સપ્લાય-ચેઇનને વધુ મજબૂત બનાવશે.

IMEC કોરિડોરનું નિર્માણ નિર્ણાયક તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યું છે ત્યારે અદાણી પોર્ટસ સાથેની અમારી સાજેદારીને સંગીન બનાવવાનો માર્સેલી ફોસ પોર્ટના સી.ઈ.ઓ શ્રી હર્વે માર્ટેલે આ વેળા આનંદ વ્યકત કરી ઉમેર્યું હતું કે વેપારના આવનારા ભવિષ્યની કરોડરજ્જુના બે છેડા પર ભારત અને માર્સેલી આવીને ઉભા છે ત્યારે આ નવા માર્ગના માળખા અને ઉર્જા વધારવામાં બન્ને બંદરોને મુખ્ય જવાબદારી સોંપે છે. તેમણે કહ્યું હતું કે અમે બન્ને સાથે મળીને સામેલ બંદરોને જોડીને ફેડરેશન કરવાનો અને અમારા પ્રદેશો વચ્ચે વધુ કાર્યક્ષમ, સ્થિતિસ્થાપક અને ટકાઉ જોડાણના મજબૂત હિમાયતી તરીકે કાર્ય કરવાનો ઇરાદો ધરાવીએ છીએ.