સરકારે આધારના ટેકનિકલ માળખામાં મોટા ફેરફારોની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે. ‘આધાર વિઝન 2032’ દસ્તાવેજ તૈયાર થઈ ગયો છે. તેમાં AI, ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, બ્લોકચેન અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ જેવી તકનીકો અપનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. હેતુ આધારને ઝડપી, સુરક્ષિત અને છેતરપિંડી-મુક્ત બનાવવાનો છે. નવી વ્યવસ્થામાં ફિંગરપ્રિન્ટને બદલે ફેશિયલ રેકગ્નિશન પ્રાથમિક માધ્યમ હશે.

આધારના CEO ભુવનેશ કુમારે જણાવ્યું કે વિઝન 2032 લક્ષ્ય છે, પરંતુ તૈયારી તેનાથી આગળની ટેકનોલોજીને ધ્યાનમાં રાખીને થઈ રહી છે. AI અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગથી ટેકનિકલ લેન્ડસ્કેપ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે.

મુખ્ય ફેરફારો :

• દરરોજ લગભગ 9 કરોડ આધાર ઓથેન્ટિકેશન થાય છે. તેમાંથી લગભગ 1 કરોડ ફેસ ઓથેન્ટિકેશન દ્વારા થાય છે. સરકારનો લક્ષ્ય દર મહિને 100 કરોડ ઓથેન્ટિકેશન ફેસ રિકગ્નિશનથી કરવાનો છે.
• AI સિસ્ટમ દ્વારા સમયાંતરે ફેશિયલ રિકગ્નિશન અપડેટ થશે અને વારંવાર બાયોમેટ્રિક આપવાની જરૂર નહીં પડે.
• સરકારે ડિસેમ્બર સુધીમાં 5 કરોડ બાળકો અને કિશોરોના બાયોમેટ્રિક અપડેટ કર્યા છે. આ પ્રક્રિયા સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી મફત ચાલુ રહેશે.

સમિતિનો મુસદ્દો આવતા મહિને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે. માર્ચમાં તેને UIDAI ને સોંપવામાં આવશે. આ મુજબ, આગામી પાંચ વર્ષ માટે આધારનું નવું ટેકનિકલ માળખું તૈયાર થશે. વર્તમાન કરાર 2027 માં સમાપ્ત થશે. 2032 સુધી માટે નવો કરાર કરવામાં આવશે.

આ દસ્તાવેજ બનાવવા માટે ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં UIDAI ના ચેરમેન નીલકાંત મિશ્રાની અધ્યક્ષતામાં સમિતિ બનાવવામાં આવી હતી. તેમાં સર્વમ AI ના સહ-સ્થાપક વિવેક રાઘવન, ન્યુટનિક્સના સ્થાપક ધીરજ પાંડેય, અમૃતા યુનિવર્સિટીના ડો. પી. પૂર્ણચંદ્રન, મિશિગન સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના પ્રો. અનિલ જૈન અને IIT જોધપુરના મયંક વત્સનો સમાવેશ થતો હતો.